Midyad, navçeya Mêrdînê ya li ser platoya Tûr Abdînê ye; tê texmînkirin ku navê wê ji peyva Asûrî "Matiate" tê, ku wateya wê "Bajarê Şikeftan" e — di kitabeyên Asûrî yên sedsala 9. BZ de bi vî navî derbas dibe. Tûr Abdîn (bi Suryanî "Çiyayê Xulaman") bi sedsalan wek dilê çanda Xiristiyanên Suryanî tê zanîn.
Midyad, tevneke pirçandî ya ku Suryanî, Tirk, Ereb û civakek herêmî ya bi navê "Mahalmî" li gel hev dijîn hildigire. Dêra Mor Gabrîel, ku di sala 397an de hatiye damezrandin, yek ji dêrên Suryanî yên Ortodoks ên herî kevn e ku hê jî çalak in li cîhanê.
Taybetmendî
Zîvkariya telkarî
Huneriek bi sedsalan e ku têlên zîv ên bi qelindahiya porê bêyî çareserkirinê bi destan têne xemilandin û bihevre têne girêdan; dîroka wê heta 3000 BZ dirêj dibe.
Dêra Mor Gabrîel
Komplekseke dêrê ya di sala 397an de hatiye damezrandin, ku ji gelek dêr û şapelan pêk tê û îbadet û perwerde hê jî lê didome.
Konaxên kevir
Kolanên Midyada kevn, bi derbazgehên xwe yên kevirî û xemilandinên kevirî yên oyakirî, bajarekî serdema navîn bi bîr tîne.
Suryanî (Turoyo)
Şaxek zindî yê Aramî, zimanê Hz. Îsa, ku hê jî li herêmê tê axaftin.
Îro Li Vir
Îro li ser vê axê kî dijî, çi dipêje, çi dibêje.
Telkari: Gümüşten Dantel
Telkari ustası saç telinden ince gümüşü büker, örer, lehimler. Bir bileziğin bitmesi günler alır; bu sabır kuşaktan kuşağa aktarılır.
Manastırda Süregelen Dua
Mor Gabriel'de dua hâlâ Süryanice — İsa'nın konuştuğu Aramice'nin akrabası olan dille — okunur. Bu ses on altı yüzyıldır kesilmedi.
Mırra ve Misafir
Estel'de kahve acıdır ve fincan küçüktür. Mırra ayakta içilir, fincan geri verilir — ikram değil, karşılıklı bir selamlaşmadır.