Midyat, Mardin'in Tur Abdin platosundaki ilçesi; adının "Mağaralar Kenti" anlamına gelen Asurca "Matiate" kelimesinden geldiği düşünülüyor — M.Ö. 9. yüzyıl Asur yazıtlarında bu isimle geçiyor. Tur Abdin (Süryanice "kulların dağı"), yüzyıllardır Süryani Hristiyan kültürünün kalbi olarak biliniyor.
Midyat, Süryaniler, Türkler, Araplar ve "Mahalmi" denen yerel bir topluluğun bir arada yaşadığı çok kültürlü bir doku taşıyor. 397 yılında kurulan Mor Gabriel Manastırı, dünyanın hâlâ faal olan en eski Süryani Ortodoks manastırlarından biri.
Öne Çıkan Özellikler
Telkari gümüş işçiliği
Saç teli inceliğindeki gümüş tellerin kaynak kullanılmadan elle bükülüp birleştirilmesiyle yapılan, yüzyıllardır süren bir zanaat; M.Ö. 3000'lere kadar uzanan bir geçmişi var.
Mor Gabriel Manastırı
397 yılında kurulan, hâlâ ibadet ve eğitimin sürdüğü, çok sayıda kilise ve şapelden oluşan bir manastır kompleksi.
Taş konaklar
Eski Midyat'ın sokakları, kemerli geçitleri ve oyma taş süslemeli konaklarıyla bir ortaçağ kentini andırıyor.
Süryanice (Turoyo)
Bölgede hâlâ konuşulan, Hz. İsa'nın dilinin bir lehçesi olan Aramice'nin yaşayan bir kolu.
Bugün Burada
Bu topraklarda bugün kim yaşıyor, ne pişiriyor, ne söylüyor.
Telkari: Gümüşten Dantel
Telkari ustası saç telinden ince gümüşü büker, örer, lehimler. Bir bileziğin bitmesi günler alır; bu sabır kuşaktan kuşağa aktarılır.
Manastırda Süregelen Dua
Mor Gabriel'de dua hâlâ Süryanice — İsa'nın konuştuğu Aramice'nin akrabası olan dille — okunur. Bu ses on altı yüzyıldır kesilmedi.
Mırra ve Misafir
Estel'de kahve acıdır ve fincan küçüktür. Mırra ayakta içilir, fincan geri verilir — ikram değil, karşılıklı bir selamlaşmadır.