میدیاد، ناوچەیەکی مێردینە لەسەر پلاتۆی تور عەبدین؛ پێدەچێت ناوی لە وشەی ئاشووری "ماتیاتێ"ەوە هاتبێت، کە مانای "شاری ئەشکەوتەکان" دەگەیەنێت — لە نووسینە ئاشوورییەکانی سەدەی نۆیەمی پێش زایین بەم ناوە هاتووە. تور عەبدین (بە سریانی "چیای کۆیلەکان") بۆ سەدەها ساڵە وەک دڵی کەلتووری مەسیحیی سریانی ناسراوە.
میدیاد چێشتێکی فرەکەلتووری هەڵدەگرێت کە تێیدا سریانی، تورک، عەرەب و کۆمەڵگایەکی ناوخۆیی بەناوی "مەحەلمی" پێکەوە دەژین. دێری مۆر گابرییل کە لە ساڵی ٣٩٧دا دامەزراوە، یەکێکە لە کۆنترین دێرە ئۆرسۆدۆکسە سریانییەکانی هێشتا چالاکی جیهان.
تایبەتمەندییە دیارەکان
زیوکاریی تەلکاری
پیشەیەکی سەدەها ساڵە کە تێیدا تەلی زیوی وەک تەنکایی مووی سەر بەبێ لەحیم بەدەست چەماوە و بەیەکەوە بەستراوە؛ مێژووی دەگاتەوە نزیکەی ٣٠٠٠ی پێش زایین.
دێری مۆر گابرییل
کۆمپلێکسێکی دێری کە لە ساڵی ٣٩٧دا دامەزراوە، لە چەندین کڵێسا و پەرستگای بچووکەوە پێکهاتووە، هێشتا لێی خواپەرستی و فێرکردن بەردەوامە.
کۆشکی بەردین
شەقامەکانی میدیادی کۆن، بە تاقەوانەکانی و ڕازاندنەوەی بەردی تاشراوی، شارێکی سەردەمی ناوەڕاست بەبیر دەهێننەوە.
سریانی (تۆرۆیۆ)
لقێکی زیندووی ئارامی، زمانی عیسای مەسیح، کە هێشتا لە ناوچەکەدا قسەی پێدەکرێت.
ئەمڕۆ لێرە
ئەمڕۆ کێ لەم خاکەدا دەژی، چی لێدەنێت، چی دەگێڕێتەوە.
Telkari: Gümüşten Dantel
Telkari ustası saç telinden ince gümüşü büker, örer, lehimler. Bir bileziğin bitmesi günler alır; bu sabır kuşaktan kuşağa aktarılır.
Manastırda Süregelen Dua
Mor Gabriel'de dua hâlâ Süryanice — İsa'nın konuştuğu Aramice'nin akrabası olan dille — okunur. Bu ses on altı yüzyıldır kesilmedi.
Mırra ve Misafir
Estel'de kahve acıdır ve fincan küçüktür. Mırra ayakta içilir, fincan geri verilir — ikram değil, karşılıklı bir selamlaşmadır.