حەسەنکێف، لە کەناری ڕووباری دیجلە، لەسەر لاژوورێکی بەردین بنیاتنراوە، شوێنی نیشتەجێبوونێکی کۆنە. پێدەچێت کۆنترین شوێنپێی مرۆڤ بگاتەوە سەردەمی نیۆلیتیک، تەنانەت ساڵی ١٠٠٠٠ی پێش زایین؛ هەزاران ئەشکەوتی سروشتیی ناوچەکە، بۆ سەدەها ساڵ وەک شوێنی نیشتەجێبوون بەکارهاتووە.
شارەکە لە سەردەمی ڕۆما، ساسانی، ئومەوی، عەباسی، ئارتووقی، ئەیووبی و عوسمانیدا تێپەڕی؛ بەتایبەتی سەردەمی ئارتووقی و ئەیووبی (سەدەکانی ١٢-١٤) وەک سەردەمی زێڕینی حەسەنکێف دادەنرێت — لەو سەردەمەدا شارەکە بە پرد، کۆشک و مەدرەسەکانییەوە ناوەندێکی گرنگی هەرێمی بوو. لەبەر بەنداوی ئیلیسوو، بەشێکی گەورەی ناوەندی مێژووی لە ساڵی ٢٠١٩ەوە بەشێوەیەکی نیوەکی لەژێر ئاودایە؛ هەندێک بیرداک بۆ شوێنێکی نوێ گوازراونەتەوە.
تایبەتمەندییە دیارەکان
هەزاران ماڵی ئەشکەوتی
ئەشکەوتی سروشتی و دەستکرد لە لاژوورە بەردینەکاندا؛ هەندێکیان هەتا سەدەی بیستەم وەک شوێنی ژیان بەکارهاتوون.
کاولی پردی حەسەنکێف
پایەکانی ئەو بینایەی کە وەک یەکێک لە گەورەترین پردەکانی سەردەمی ناوەڕاست دادەنرێت، هێشتا لەسەر ڕووباری دیجلە ڕاوەستاون.
ئارامگای زەینەل بەگ
ئارامگایەک کە لەلایەن فەرمانڕەوای ئاق قویونلوو ئوزون حەسەنەوە بۆ کوڕەکەی دروستکراوە، بە شێوەی سیلندریی سەرنجڕاکێشە (یەکێک لە بیرداکە گوازراوەکان).
مزگەوتی ئێر-ڕزق و منارە
مزگەوتی سەردەمی ئەیووبی کە دەگاتەوە سەرەتای سەدەی ١٥، بە منارەکەی کە هێشتا ڕاوەستاوە ناسراوە.