حەڕان، ناوچەیەکە لە باشووری شانلیئۆرفا، لە نزیک سنووری سووریا. ناوی کە بە زمانی سومەری و ئەکەدی مانای "ڕێگای کاروان/گەشت" دەگەیەنێت، لە سەردەمی کۆندا لە خاچەڕێی ڕێگا بازرگانییەکانی ئەناتۆلیا-سووریا-مێزۆپۆتامیا بوو. حەڕان کە لە سەردەمی سومەری، ئاشووری، بابلی و حیتییەکانەوە نیشتەجێبوو، لە ساڵی ٧٤٤دا بۆ ماوەیەکی کورت بووە پایتەختی خەلافەتی ئومەوی.
شارەکە لە سەردەمی ناوەڕاستدا ناوەندێکی زانستیی گرنگ بوو؛ ناوی زانکۆی حەڕانیش ئەم میراتە زیندوو ڕادەگرێت. ئەمڕۆ زۆرترین بە خانووە گومبەز-کۆنییەکانی دەناسرێتەوە کە دەگاتە سەدەی شەشەمی پێش زایین و یەکێکە لە کۆنترین نەریتی خانووی گومبەزی کۆنی جیهان.
تایبەتمەندییە دیارەکان
خانووی گومبەز-کۆنی
هەر گومبەزێک نوێنەرایەتی ژوورێک دەکات؛ ژمارەی گومبەزەکان بارودۆخی داراییی خێزانی نیشان دەدا. لەبەر نەبوونی پەنجەرە و شووشە، سەروی گومبەزەکان کراوە هێڵدراوە بۆ دەرچوونی ڕووناکی و دووکەڵ.
قەڵای حەڕان
بینای پاراستنی شارەکە شوێنی چاککردنەوەی سەردەمە جیاوازەکان هەڵدەگرێت.
کاولی مزگەوتی گەورە
یەکێک لە کۆنترین مزگەوتەکانی ئەناتۆلیا، لە سەدەی ٨ لەژێر ئومەوییەکاندا بنیادنراوە.
میراتی سابییەکان
حەڕان ناوەندێک بوو کە سابییەکان، کە پەرستنی خودای مانگ سین دەکرد، هەتا سەدەی ١١ بەردەوام بوون.
ئەمڕۆ لێرە
ئەمڕۆ کێ لەم خاکەدا دەژی، چی لێدەنێت، چی دەگێڕێتەوە.
Kubbeli Evlerin Serinliği
Kerpiçten konik kubbeli evler, dışarısı kırk dereceyken içeride serin kalır. Bu, klimadan önce bilinen ve hâlâ unutulmayan bir mimari akıl.
Ovada İki Dil
Harran ovasında günlük hayat çoğu zaman Arapça akar, Türkçe ve Kürtçe ile iç içe geçer. Aynı sofrada üç dil duymak sıradan bir şeydir.
Tandırın Başında
Ekmek sabah erken, toprağa gömülü tandırda pişer. Misafir geldiyse tandır ikinci kez yakılır — bu, sözden daha güçlü bir hoş geldin.