گۆبەکلیتەپە، لە باکووری ڕۆژهەڵاتی شانلیئۆرفا، نزیکەی ١٥ کیلۆمەتر لە گوندی ئۆرەنجیکەوە، شوێنێکی شوێنەوارییە کە لەسەر گردێک بنیاتنراوە. پێدەچێت ئەم بیناکان لە نێوان ساڵانی ٩٦٠٠-٧٣٠٠ی پێش زایین، واتە نزیکەی ١١-١٢ هەزار ساڵ لەمەوپێش دروستکرابن — ئەمەش وای لێدەکات بە هەرە کۆنترین کۆمپلێکسی پەرستگای دیارییکراوی ناسراو.
ئەم شوێنە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٦٣دا لە توێژینەوەیەکی هاوبەشی ڕووکاری زانکۆکانی ئیستەنبوڵ و شیکاگۆدا دۆزرایەوە، بەڵام گرنگیی ڕاستەقینەی تەنها بە هەڵکۆڵینەکانی کە لە ساڵی ١٩٩٥دا لەلایەن ئارکیۆلۆژیستی ئەڵمانی کلاوس شمیدتەوە دەستی پێکرد، دەرکەوت. دۆزینەوەکانی شمیدت ئەو ڕیزبەندییەی کە هەتا ئەو کاتە پەسەندبوو "یەکەم چاندن، پاشان پەرستگا" بەرەوپێچ کردەوە: لێرەدا، پێش دەستپێکردنی چاندن و ژیانی نیشتەجێبوون، بیناکانی گەورە کە لەلایەن کۆمەڵگای ڕاوچی-کۆکەرەوە دروستکرابوون دۆزرانەوە.
گۆبەکلیتەپە لە ساڵی ٢٠١٨دا خرایە لیستی میراتی جیهانی یۆنیسکۆ. هەتا ئێستا شەش بینای گەورە دۆزراونەتەوە، بەڵام لێکۆڵینەوە جیۆمەگنێتییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە کۆی گشتی لەوانەیە نزیکەی بیست بێت.
تایبەتمەندییە دیارەکان
کۆڵەکە T شێوەکان
لە ناوەڕاستی بیناکانی خڕ/بێضاوی کە تیرەیان دەگاتە ٣٠ مەتر، کۆڵەکەی بەردی چیمەنتۆ کە بەرزییان نزیکەی ٥ مەتر دەبێت هەیە. بەپێی ئارکیۆلۆژیستەکان، ئەم کۆڵەکانە وێنەی مرۆڤی شێوەگۆڕدراو نیشان دەدەن.
نەخشی ئاژەڵ
لەسەر کۆڵەکەکان، وێنەی ئاژەڵ وەک مار، دووپشک، ڕێوی و بەرازی کێوی بە تەکنیکی نەخشکردن دروستکراون.
بنیادنان پێش چاندن
ئەوانەی ئەم بینایان بنیاد ناوە هێشتا خەریکی چاندن نەبوون؛ ئەمە پیشان دەدات کارکردنی کۆمەڵایەتیی ڕێکخراو پێش چاندن گونجاو بووە.
شاردنەوەی ئەنقەست
بیناکان لە خاڵێکدا بە ئەنقەست بە خاک و بەرماوە شاردراونەتەوە؛ هۆکاری ئەمە هێشتا مشتومڕی لەسەرە.