بەپێی نووسینەکەی سەر شووری باشوور، قەڵای قەرس لە ساڵی ١١٥٢دا بە فەرمانی سوڵتانی سالتووقی مەلیک عیزەدین بنیادنراوە. شارەکە لە کاتی داگیرکردنی ڕووسیی ٤٠ ساڵانەی دوای شەڕی عوسمانی-ڕووسیی ١٨٧٧-١٨٧٨دا زیانێکی گەورەی بینی — میراتی تەلارسازیی شێوازی بالتیک لەم سەردەمە هێشتا لە دیمەنی تەلارسازیی شارەکەدا دەبیندرێت.
لەناو قەڵاکەدا "قوللەی ئەژدیها" کە لە سەردەمی سەلجووقییەوە ماوەتەوە هەیە، یەکێک لە کۆنترین نەخۆشخانەکانی ئەناتۆلیا، لەگەڵ ئارامگای جەلال بابا کە سەر بە سەدەی ١٢ە.
تایبەتمەندییە دیارەکان
قەڵای قەرس
بینایەکی پاراستنی سەدەی ١٢، تەماشای شارەکە و ڕووباری قەرس دەکات.
تەلارسازیی سەردەمی ڕووسی
شەقامی پلانی خشتەیی و بیناکانی بەردین کە لە بەڕێوەبردنی ڕووسیی ١٨٧٨-١٩١٨ماونەتەوە، لە ئەناتۆلیادا وەک خۆیان نییە.
دەرگای بەرەو ئانی
قەرس خاڵی دەستپێک و ناوەندی مانەوەیە بۆ ڕێگای بەرەو کاولی ئانی.
نزیکبوونەوە لە دەریاچەی چیلدیر
نزیکەی ٧٠ کیلۆمەتر دوورە، دەریاچەیەک کە لە زستاندا بە تەواوی دەبەستێت، سوڕینەوە و ڕاوی ماسیی سەر بەستوو تێدا دەکرێت.