بنەمای مێژووی ئامەد، گردی ئامیدا لەناو قەڵادا، پیشان دەدات کە شارەکە لە هەزارەی شەشەمی پێش زایینەوە بەردەوام نیشتەجێ بووە. کۆنترین بیناکانی پاراستنی ناسراو لەلایەن هوریەکانەوە لە هەزارەی چوارەمی پێش زایین دروستکراون؛ بنەمای شوورەکانی ئێستا لە سەردەمی کۆنستانتیۆسی دووەمی ئیمپراتۆری ڕۆما (سەدەی چوار) دانرا.
لە سەدەکانی دواتردا شارەکە بە زنجیرەیی لەژێر دەسەڵاتی ڕۆما، ساسانی، بیزەنتی، ئومەوی، عەباسی، مەروانی، سەلجووقی، ئارتووقی، ئاق قویونلوو، سەفەوی و عوسمانیدا تێپەڕی — هەریەکەیان شوێنپێی خۆیان لەسەر شوورەکان و شارەکە بەجێهێشت. قەڵای ئامەد و باخچەکانی حەڤسەل لە ساڵی ٢٠١٥دا وەک "دیمەنی کەلتووری" خرایە لیستی میراتی جیهانی یۆنیسکۆ.
تایبەتمەندییە دیارەکان
شوورەی ٥٨٠٠ مەتری
دوای شووری چین وەک یەکێک لە درێژترین شوورە مانگاکانی جیهان ناسراوە؛ ٨٢ قوللە و نووسینی سەردەمی جیاواز (٦٣ سەردەم) لەسەری هەیە.
باخچەکانی حەڤسەل
نزیکەی ٧٠٠ هەکتار زەوی کشتوکاڵی و سروشتی لەنێوان ڕووباری دیجلە و شوورەکە؛ ماڵی زیاتر لە ١٨٠ جۆری باڵندە.
پردی دە چاوی
پردە مێژووییەکەی سەر ڕووباری دیجلە، بە سیستەمی ئاو و گواستنەوەی شارەکەوە بەستراوەتەوە.
تەلارسازیی فرەچین
لەناو یەک شوورەدا بیناکانی سەردەمی ڕۆما، ئارتووقی، ئاق قویونلوو و عوسمانی لەتەنیشت یەکترەوە ڕاوەستاون.
ئەمڕۆ لێرە
ئەمڕۆ کێ لەم خاکەدا دەژی، چی لێدەنێت، چی دەگێڕێتەوە.
Hevsel'de Sabah
Surların dibindeki Hevsel Bahçeleri'nde aileler hâlâ sebze yetiştirir. Aynı toprak binlerce yıldır ekiliyor; şehir değişti, bahçe değişmedi.
Karpuz ve Dicle
Yaz akşamları Dicle kıyısında karpuz kesilir, çay demlenir. Sohbet uzar — burada acele etmek ayıp sayılır.
Dengbêj'in Sesi
Dengbêj, sazsız söyleyen anlatıcıdır; tarihi, aşkı ve yası ezberden aktarır. Sur içindeki dengbêj evlerinde bu gelenek hâlâ canlı.
