چیای ئاگری (بە زمانە ڕۆژئاواییەکان ئارارات)، بە بەرزیی ٥١٣٧ مەتر بەرزترین لووتکەی تورکیایە، کە لە دوو کۆنی گڵۆپی ژێری مردوو پێکهاتووە (یەکێکیان گەورە و یەکێکیان بچووک). لەبەر ئەوەی لەسەر خاکی شانشینی ئوراردودایە (سەدەکانی ٩-٦ی پێش زایین)، پێدەچێت ناوی "ئارارات" لە وشەی ئوراردووەوە هاتبێت.
چیاکە بە "چیاکانی ئارارات" کە بەپێی گێڕانەوەی لافاوی نوح لە تەورات، بەلەمەکە لەسەری دانیشتووە، پەیوەندیدارە — بۆیە بۆ نەریتی جولەکە و مەسیحی گرنگیی هێمایی هەیە. یەکەم سەرکەوتنی ناسراو بۆ لووتکەکە لە ساڵی ١٨٢٩دا لەلایەن پزیشکی ئەڵمانی فریدریش پارۆتەوە ئەنجامدرا.
تایبەتمەندییە دیارەکان
بەفرۆکەی ١٢ کم²
بەفرۆکەی سەر لووتکەکە، گەورەترین ناوچەی بەفرۆکەیی تورکیایە.
پێکهاتەی دووکۆنی
ئاگریی گەورە و بچووک لە ڕێگەی گەردەنەی سەرداربولاق کە بەرزییەکەی ٢٧٠٠ مەترە پێکەوە بەستراونەتەوە.
ناونانی فرەزمان/فرەکەلتوور
چیاکە بە ناوی جیاواز لە زمانی زۆردا ناسراوە — بە کوردی چیای ئاگری، بە ئەرمەنی ماسیس، بە فارسی کووهی نووح — هەریەکەیان ئاماژە بە ئەفسانەیەکی جیاواز دەکەن.
دۆغوبایازید و کۆشکی ئیسحاق پاشا
ناوچەکەی بن چیاکە، ماڵی یەکێک لە گرنگترین نموونەکانی تەلارسازیی کۆشکی عوسمانیی سەدەی ١٨ە.